پروژه آدمها و ریاضیات در مورد زندگی و افکار بعضی از ریاضیدانان سرشناس ایرانی است که توسط آقای دکتر اصغری از طریق مصاحبه در حال انجام است. لینک بعضی از آنها که روی یوتیوب قابل مشاهده است در اینجا می آید:
لازم به ذکر است که پروژه تاریخ شفاهی ایران توسط آقای دکتر محمد جلوداری ممقانی در انجمن ریاضی ایران و فرهنگستان علوم کلید خورده است و مراحل اجرایی خود را طی میکند.
برای دریافت خبرنامه 172 تابستان1401 کلیک کنید.
برای دریافت حق عضویتهای حقیقی مصوب انجمن ریاضی ایران شروع دوره، مهر 1401، کلیک نمایید.
هرلد گارت دیلز ، استاد پیشکسوت دانشگاههای لیدز و لنکستر، روز یکشنبه 17 مهرماه 1401 در 78 سالگی درگذشت. وی به خاطر تحقیقات ارزندهاش در آنالیز تابعی و به ویژه جبرهای باناخ مشهور است و یکی از موسسان کنفرانس جبرهای باناخ بوده است. وی حداقل دوبار برای کنفرانسهای ریاضی که در اصفهان و مشهد برگزار شد به ایران سفر کرد. وی 9 کتاب نوشته است که بعضی از آنها در دانشگاههای ایران تدریس شده است. آثار او در اینجا قابل مشاهده است. روحش شاد
فایل pdf بیانیه ارسال شده به شورای عالی انقلاب فرهنگی
انجمن ریاضی ایران بهعنوان اولین و پرسابقهترین انجمن علمی ایران که با سرآمدترین انجمنهای ریاضی دنیا در تعامل است و عضو گروه 4 جهانی در اتحادیۀ بینالمللی ریاضی است، بهمنظور گسترش و ارتقای دانش و فرهنگ ریاضی و بهبود آموزش و پژوهش، همواره اهتمام خود را برای بهرهمندی جامعۀ علمی و عمومی کشور از توان تخصصی دانشمندان این حوزه معطوف داشته است. با این رویکرد، انجمن برخود لازم میداند در خصوص مصوبۀ اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی که تغییراتی را در شیوۀ سنجش متقاضیان ورود به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی دربرداشته، بررسی و اعلام نظر نماید.
این انجمن بهعنوان یک نهاد علمی مرجع و مستقل، پیش از طرح موضوع مصوبۀ سیاستها و ضوابط سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و انتقادات متناظر آن در فضای عمومی، نقدی بر ابعاد نحوۀ سنجش فعلی داشته و ایراداتی ساختاری و محتوایی بر الگوی سنجش فعلی وارد میدانست، اعم از ناترازی یادگیری در نظام آموزش عمومی با محتوا و مهارتهای مورد رقابت در آزمون سراسری که در قالب سرعت پاسخگویی و دستیابی به پاسخ صحیح، بدون نیاز به حل مسیله به ویژه در سوالات ریاضی، کاملاً مشهود بود. همچنین، همبستگی بین دو مولفۀ پذیرش در دانشگاههای برتر با دسترسی بیشتر به منابع فوق برنامۀ مدارس که در موسسات کنکوری ارایه میشود هم مزید بر خطای نظاممند موجود در الگوی فعلی ارزیابی میشود.
با توجه به این تحلیل و سابقۀ پردازش موضوعی، در مقطع کنونی که تغییر از طریق شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان مداخلهای فراقوهای مطرح شد، این انجمن با ملاحظات تخصصی خود موارد زیر را اعلام میکند. لازم به ذکر است که هر نوع تغییر در شیوۀ گزینش داوطلبان برای دانشگاهها باید به شیوهای درست و کامل با لحاظ جنبههای فرهنگی و اجتماعی به اجرا درآید، در غیر این صورت، میتواند آسیبهای دیگری بههمراه داشته باشد:
از لحاظ ریاضی، بازطراحی سنجش در دو بخش تحصیلات متوسطه متمرکز بر نمرات دروس عمومی و تخصصی استانداردشده در آزمونهای نهایی آموزش و پرورش و آزمون تخصصی متمرکز بر دروس تخصصی گروه آزمایشی کنکور سراسری، مدل ارتقایافتهتری از وضعیت فعلی را ارایه میدهد.
سنجش در دروسی مانند ریاضی مبتنی بر تدریس روشهای غیرتخصصی تستی، سبب افت کیفیت علمآموزی و مانع شکلگیری قوۀ استدلال و درک مفاهیم علمی میشود و توجیهی برای تمرکز بر حفظ و بهکارگیری مهارتهای غیراصیل تستی میگردد.
نتایج حاصل از روش فعلی سنجش، افت معنادار تحصیل در مدارس و کمانگاری علوم پایه در مقطع متوسطه را دربرداشته و به پذیرشهای کمکیفیت و در نهایت کاهش سطح علمی ورودیهای دانشگاهی و ایجاد شکاف در سطح علمی دانشجویان یک ورودی شده که بهضرر کل دوره و نظام آموزش عالی و جامعۀ علمی کشور است.
آزمون سراسری و رقمزدن سرنوشت جوانان در چند ساعت، موجب ایجاد دغدغۀ کاذب و فشار روانی در خانوادهها شده است که بهجای کیفیت دوران تحصیل و رشد استدلالی و علمی فرزند خود، به موسسات کنکور تکیه کنند. یعنی، بهجای مطالبۀ محتوای علمی بهروز و یادگیری عمیق (خصوصاً در دروس ریاضی)، متقاضی کاهش بار درسی مدارس برای پرداختن به برنامۀ کنکوری باشند.
آنچه در بستر مصوبۀ اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، قابل توجه به نظر می رسد این است که با منافع و مصالح بلندمدت دانشآموزان و دانشجویان آینده همخوانی دارد. در واقع، سنجش در آزمون اختصاصی با تمرکز بر چند درس بهصورت حرفهایتر برگزار میشود و طراحی سوالات مفهومی و پاسخگویی در میانگین زمانی بیشتر، جایگزین تستزنی در کوتاهترین زمان ممکن میشود. در نتیجه دانشآموز با آموختههای عمیقتری مورد سوال قرار میگیرد و میتواند با دانش و منطق قویتری شایستگی خود را با انجام محاسبات یا رسیدن به پاسخ تحلیلی، به ثبت برساند. این رویکرد با تقویت تفکر و یادگیری دروس و مطالعۀ دقیق کتابهای درسی همسو است.
با طراحی این مدل جدید، وزن سنجش در طول دوران تحصیل دانشآموز توزیع میشود و سنجش بهصورت فرایندی نه نقطهای ملاک قرار میگیرد، چرا که عملاً دانشآموزان برای کسب 40 تا 60 درصد نمرۀ آزمون ورودی، که مبتنی بر نمرات امتحانات نهایی سراسری در پایههای 10 تا 12 است، مسیر کسب شایستگی را بهتر طی میکنند. این روش بهطور عادلانه متمرکز بر کتابهای درسی خواهد بود که در نظام آموزش عمومی رسمیت دارد و بدینترتیب عموماً خانوادهها مجبور به صرف هزینۀ خارج از نظام آموزش عمومی نخواهند بود.
انتظار میرود تعمیم آزمون سراسری به دو مقطع در سال و معتبرسازی نتایج برای دوسال نیز سلامت رقابت و فرصت استعدادیابی برای دانشگاهها را افزایش دهد و به افزایش کیفیت ورودی دانشگاهها و موسسات آموزشعالی و همچنین خروجی آن بیانجامد.
روشهای موجود تصحیح برگههای امتحانات نهایی، در صورت اجرای درست، تاحد قابل قبولی صحتسنجی نمرات و همخوانی روش تصحیح چند مصحح را پوشش میدهد و تقریباً شایبۀ مخدوشبودن نمرات و ایجاد فضای ناسالم برای اخذ نمرات غیرواقعی را رد میکند.
تعداد جلسات آزمون نهایی که در طول دوران تحصیل مبنای سنجش برای ورود به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی است به صورت تقریبی بین 20 تا 30 جلسه خواهد بود. بهنظر میرسد وارد کردن ایراد نظاممند به نمرات 30 جلسۀ مستقل امتحانی در موقعیتهای متفاوت زمانی و مکانی بسیار سختتر از ایراد وارد بر یک آزمون سراسری یکبار در سال است که بهصورت یکجا کل دروس تخصصی و عمومی را در یک مکان و یک زمان 3 ساعته مورد سنجش قرار میدهد.
ضریبپذیری دروس عمومی و تخصصی باید بهگونهای باشد که بتواند هم به هدایت تحصیلی هدفمندتر و امکان استعدادیابی بهتر کمک کند که نکتۀ قابل اعتنا و ارزشمندی است و هم آفت فعلی پذیرش دانشجو با درصدهای صفر و منفی در دروس اصلی رشتههای دانشگاهی را از بین ببرد.
بهنظر میرسد برای دستیابی به نقطۀ بهینۀ اهداف این مصوبه که میتواند گامی رو به جلو برای ارتقای سنجش محسوب شود، نیاز به اعتمادسازی و تبیین مزیتهای مصوبه از طرف گروههای مرجع و شفافسازی ابهامات وجود دارد تا فرافکنی و مخالفت غیرتخصصی، تمرکز تحصیلی و قدرت برنامهریزی صحیح را از خانواده¬ها زایل نکند.
آنچه بهعنوان نتیجه اجرای مصوبه مدنظر تمامی دلسوزان ایران اسلامی قراردارد کاهش فشار غیرعلمی کنکور و ایجاد فرصتهای عادلانهتر برای ورود به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی است که با همت جمعی و طراحی کارآمدترین ضوابط فنی و دستورالعملهای اجرایی، آموزشهای لازم برای نیروی انسانی، تخصیص بودجۀ مناسب، و رعایت استانداردها در تراز بینالمللی حاصل میشود و تبعاً فراتر از مسیولیت و توان یک نهاد سیاستگذاری است و همافزایی ملی را میطلبد.
با احترام
محمد صالمصلحیان
رییس انجمن ریاضی ایران
اعضای محترم انجمن ریاضی ایران
به اطلاع می رساند که بعد از برگزاری کنفرانس ریاضی کشور و مطابق سنوات قبلی، دبیرخانه انجمن از بیست و یکم شهریور تا چهارم مهر ۱۴۰۱ در تعطیلات تابستانی است. سایر فعالیتهای معمول انجام خواهد شد.
پس از این تاریخ پاسخگوی شما عزیزان خواهیم بود.
با آرزوی سلامتی
دبیرخانه انجمن ریاضی ایران
شاخههای ریاضی و فیزیک فرهنگستان علوم متشکل از 30 نفر از استادان با مرتبه استاد تمامی و پیشکسوت و پرسابقه دانشگاههای کشور است که هریک مسیولیتهای مهم در آموزش و پژوهش کشور از مدیریتهای گوناگون تا ریاست دانشگاهها را برعهده داشتهاند. این افراد، در طول خدمات دانشگاهی مسیولیتهای اجرایی در آزمون نهایی ورودی و طرح سوالات آزمون را در مقاطع مختلف برعهده داشتهاند.
مطابق بند 2 اساسنامه فرهنگستان علوم، مسیولیت بررسی وضع آموزش و پژوهش کشور و ارایه پیشنهادهای لازم برای بهبود و ارتقاء آن به مراجع ذیربط، به عهدۀ فرهنگستان علوم است و در سالهای اخیر موارد زیادی از مشکلات موجود در آزمونهای ورودی دانشگاهها را بررسی و به استحضار مقامات ذیربط رساندهاند که برخی از آنها را در زیر متذکر میشویم:
در مدت حدود سه ساعت نمیتوان اطلاعات علمی حاصل در سالهای دبیرستانی را فقط با طرح سیوالهای تستی سنجید.
فشار روانی بسیار زیادی به دانشآموزان و خانوادهها قبل از آزمون وارد میشود.
با کمترین ناراحتی در جریان آزمون، آینده دانشآموز تباه میشود.
دانشآموزان شهرستانهای دور دست، که دسترسی به کلاسهای کنکور آنچنانی نداشته و قادر به تهیه کتابهایی با عناوین گوناگون تبلیغاتی، نیستند، در نگرانی و فشار روانی زیادی هستند و لذا تمرکز لازم را در مطالعه کتابهای درسی و سایر منابع قابل دسترس را نیز از دست میدهند.
دانشآموزانی که میتوانند هزینههای سنگین کلاسهای کنکور و منابع تستی آنها را پرداخت نمایند تحت تأثیر روشهای به اصطلاح تستی بیپایه و اساس و معما گونه، تمرکز در یافتن استدلال و درک و فهم مفاهیم درسی را از دست میدهند و تنها به حفظ مفاهیم غیرمنطقی میپردازند.
دانشآموزان با هر نوع دیپلمی میتوانند داوطلب هر رشته دانشگاهی شوند و صرفاً با نمرات حاصل از دروس نامربوط و حتی با نمره صفر یا منفی در دروس تخصصی، وارد آن رشته شوند و در نهایت آموزش دانشگاهی ضعیف و ضعیفتر شده و تدریس در کلاسهای چنین دانشجویانی با سطح علمی ناهماهنگ، مشکلات فراوانی را برای استادان بهوجود آورده و به کیفیت آموزش در دانشگاهها لطمه میزنند.
درخواست و فشار دانشآموزان و خانوادهها و حتی مدیران مدارس به معلمان، برای آنکه صرفاً روش تدریس کاذب تستی را دنبال کنند و از روشهای مفهومی، استدلالی و منطقی در تدریس (مخصوصاً در دروس ریاضی) خودداری کنند.
خوشبختانه در مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، بسیاری از اشکالات قبلی از بین رفته و اگر طرح جدید درست اجرا شود، دارای مزایای زیر خواهد بود.
در آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش کشور چون فقط از دروس تخصصی آزمون به عمل میآید، در طرح سوال میتوان وقت بیشتری را برای هر موضوع در نظر گرفت و بهجای تستهای حداکثر سه دقیقهای، مثلاً تستهای 5 دقیقهای یا بیشتر طراحی کرد تا داوطلب بتواند با تفکر بیشتر و منطقیتر و در صورت لزوم با انجام محاسبات، به سوالات پاسخ دهد، نه صرفاً با مراجعه به حفظیات خود به سوالات جواب دهد.
این نوع آزمون باعث تقویت تفکر علمی در یادگیری دروس دبیرستانی و حتی دبستانی و توجه به مفاهیم و استدلالهای لازم و مطالعه دقیق کتابهای درسی میشود، (که قرار است بازنگری شوند).
در این طرح دانشآموزان برای کسب 40 تا 60 درصد نمره آزمون ورودی، که به معدل امتحانات نهایی سراسری آنها در پایههای 10 تا 12 مربوط میشود، با فراغت خاطر بیشتری کتابهای درسی خود را دقیق و با درک و فهم مطالب مطالعه میکنند و در امتحانات نهایی سراسری بدون پرداخت هیچگونه هزینه اضافی و بدون فشار روانی شرکت مینمایند و عدالت آموزشی برقرار میشود.
از آنجا که در طرح جدید، آزمون سازمان سنجش سالی دو بار برگزار میشود، (آزمون دیماه باید صرفاً به افراد دارای دیپلم اختصاص یابد تا از آسیب به آموزش سال ششم دبیرستانها کاسته شود) لذا هر دانشآموز میتواند در هر دو آزمون شرکت کند و از بالاترین امتیاز اخذ شده جهت پذیرش در دانشگاهها، استفاده نماید.
در این روش ملاک پذیرش دانشجو در دانشگاه، نمرات اخذ شده در امتحانات نهایی سراسری سه سال آخر دبیرستان (حدود 30 جلسه امتحان) و یک آزمون ورودی از دروس تخصصی خواهد بود. مسلماً این نوع ارزیابی با روش فعلی که یک آزمون سه ساعته تستی است، تفاوت بسیاری خواهد داشت و همچون گذشته وضعیت زندگی و آینده دانشآموز، صرفا در طی سه ساعت تعیین نمیشود.
کسانی که بدون مطالعه دقیق طرح جدید کنکور و بدون در نظر گرفتن مزایای این طرح نسبت به روش آزمونهای قبلی، با این مصوبه مخالفت میکنند، به نکات قوت طرح جدید توجه ندارند. مثلاً تصور میکنند که برگزاری امتحانات دبیرستانی همچون گذشته خواهد بود و اعمال نظر معلمین هر مدرسه در نمره دادن دخیل خواهد بود، در حالی که در طرح جدید نمرات دروس امتحانات نهایی در اختیار معلمین هر مدرسه نخواهد بود که بتوانند در نمرات دانشآموزان خود دخالتی داشته باشند.
آزمون نهایی مدارس برای کلاسهای ششم دبیرستانها سراسری است و در رفع چالش تصحیح برگههای امتحانی، پیشبینی شده است که تصویر برگههای امتحانی در هر شهرستان به صورت برخط درآمده، هر برگه به دو نفر در شهرهایی غیر از شهر محل برگزاری امتحان برای تصحیح ارسال شود. اگر نمرههای داده شده توسط آن دو نفر با یکدیگر همخوانی داشته باشند معدل آن دو نمره ملاک خواهد بود. و اگر دو نمره تفاوت معنیداری داشته باشند دوباره به صورت برخط به نفر سوم ارجاع میشود و معدل سه نمره، نمره نهایی آن ورقه خواهد بود. با این شیوه تا اندازۀ قابل قبولی عدالت آموزشی برقرار خواهد شد.
برای سالهای بعد همین روش برای امتحانهای دهم و یازدهم دبیرستانها تکرار میشود و در نهایت دانشآموزان در هر نقطه از کشور میتوانند بدون فشار روحی در امتحانات دبیرستان و آزمون سراسری شرکت کرده در صورت شایستگی در دانشگاهها پذیرش شوند.
وزنهای نمرات حاصل از آزمون و امتحانات دبیرستانی، چنان خواهند بود که در نهایت وزن نمرات دروس تخصصی دست کم دو برابر وزن نمرات دروس غیر اختصاصی، در هر رشته دانشگاهی میباشد.
در نهایت امید است که برحسب مصوبهای از طرف شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش و پرورش، دستورالعملها و امکانات مناسب ایجاد و نظارت قابل قبولی پیشبینی شود و این طرح جالب که چندین سال روی آن کار انجام شده است، به نحو احسن اجرا شود.
مگردیچ تومانیان، رییس شاخه ریاضی محمدمهدی شیخ جباری، رییس شاخه فیزیک